Sunumlar
HVAC SİSTEMLERİNDE İÇ HAVA KALİTESİ
- Santrale partikül ve mikro-organizma transferinin önlenmesi
- Santralde partikül ve mikro-organizmanın birikmemesi
- Santralde partikül ve mikro-organizmanın oluşmaması
- Santralin rahatlıkla temizlenmesi veya dezenfekte edilebilmesi
Hastane enfeksiyonları tüm Dünyada
olduğu gibi Ülkemizde de önemli bir sorundur. Dünya Sağlık
organizasyonu verilerine göre hastanelerde yatan her 10 hastadan
birinde hastane Enfeksiyonu gelişmekte olduğu ve hastane
enfeksiyonlarından ölümlerin gelişmiş ülkelerde ilk 10 ölüm
nedeni içinde yer aldığı bildirilmektedir. Ameliyat sonrası
meydana gelen yara enfeksiyonlarında gerek preoperative
kolonizasyon, gerekse intraoperatif kontaminasyon büyük rol
oynar. Cerrahi alan enfeksiyonları ile ameliyathane havasının
kirliliği arasındaki ilişki bilinen bilimsel bir gerçektir. Bu
nedenle hastane ve ameliyathane hava temizliğinin veya
kirliliğinin saptanması, gerekli önlemlerin alınarak
enfeksiyonların önlenmesi açısından çok önemlidir. Hastanelerde
hava temizliği amacıyla kullanılan klima santralleri ve bunlara
bağlı ekipmanlar ısıtma ve soğutma bataryaları petek yüzeyleri
elyaf filtreler kaba filtreler damla tutucular nemlendirme
havuzları karışım santralleri klima kanalları HEPA filitre
sistemlerinin çok kısa zamanda kirlenmeleri periyodik olarak
bakım ve kontrolleri, temizlik ve değişim işlemleri
aksatılmamalıdır.
PCO UV SİSTEMLERİ Hastane
Enfeksiyonlarından korunma önlemleri içerisinde hastane
genelinde uygulanacak dezenfeksiyon ve sterilizasyon
uygulamaları da önemli bir yer tutmaktadır. Bu uygulamalar
sayesinde önlenmesi mümkün olmayan hastane enfeksiyonları en alt
seviyeye getirilmeye çalışılmaktadır. CDC (Centers for Disease
Control) tarafından yapılan bir çalışmada hastane
enfeksiyonlarının %30’unun temel enfeksiyon korunma yöntemleri
uygulandığı zaman
önlenebileceği gösterilmiştir. Hastane ve ameliyathanelerin hava
temizliğinin, sterilizasyon ve dezenfeksiyon verimliliğin ve
enfeksiyon oluşma riskinin belirlenmesinde çeşitli yöntemler
kullanılabilmektedir. Bu yöntemler arasında PCO UV NANO SİLVER
TİO2 ve partikül sayımlarının hem güvenilirlik hem de zaman
tasarrufu açısından daha avantajlı olduğu yapılan çeşitli
araştırmalarla ortaya konulmuştur.
Günümüzde, teknolojik gelişmeler
sayesinde tamamen portatif hale gelen partikül sayım cihazları
ile kolay ve daha hassas ölçümler yapılmaktadır. Mikrobiyolojik
hava kontrollerinde ise, besi yerlerine direkt ekim yapan hava
örnekleme cihazları, standardize edilmiş örnekleme koşulları ve
örnekleme zamanını minimuma indirmesi sebebiyle petri açma
yönteminin yerini almıştır. Hastanelerde, havalandırma
sistemlerinin ve kritik alanların kontrolü ile ilgili belirli
standardılar bulunmamasına karşın, tüm dünyada Federal Standard
209E ve ISO 14644-1 standartları takip edilmekte ve enfeksiyon
riskinin azaltılması açısından M4.5 (ISO6) ya da daha iyi
koşullara ulaşılmaya çalışılmaktadır. Hastane sektöründe
faaliyet gösteren KOBİ ELEKTRONİK KİMYA SAN VE TİC LTD.
konusunda uzmanlaşmış kadrosu ile Hijyenik klima teknolojileri
cihaz, ölçüm, teknik destek, bilgi desteği ve kalibrasyon
hizmetlerini de içeren komple validasyon hizmeti sağlamaktadır.
Firmamız, PCO UV NANO SİLVER TİO2 İLE HAVA KALİTESİ İYİLEŞTİRME
partikül sayımı ve partikül sayım cihazları ile hava örnekleme
cihazları konusunda tüm Türkiye’de faaliyetini sürdürmektedir.
KİRLETİCİ KAYNAKLAR
İç hava kalitesini olumsuz etkileyen birçok kirletici vardır.
Bunlar; yağ, gaz, kömür, odun ve tütün ürünleri olabildiği gibi,
yapı malzemeleri, ıslak halılar, sıkıştırılmış ağaç orman
ürünlerinden yapılmış mobilyalar; HASTANE temizliği ve çeşitli
bakım işlemleri için kullanılan maddeler, merkezi ısıtma/soğutma
sistemleri ile nemlendirme cihazları ve dış havada bulunan
kirleticiler olabilir.
Yapı malzemeleri, mobilyalar ve hava tazeleme ürünleri sürekli olarak az ya da çok kirletici madde salgılarlar. Ayrıca, hastanedeki aktivite seviyesine bağlı olarak aralıklı olarak bazı kirletici maddeler açığa çıkar. Örneğin; sigara dumanı, iyi havalandırılmamış ortamda kurulu merkezi mutfak merkezi çamaşırhane ısıtma sistemlerindeki buhar kaçakları klima santrallerine yakın logar kapakları klima santralleri paslanması korozyon klima santralleri drenajları soğutma ve ısıtma serpantinleri polen toz akarlarının kanatçıklarda birikimi izolasyon amaçlı kullanılan taş yünü havalandırma bacalarında emiş ve üfleme kanallarının geçmesi egzoz atış bacalarının birbirine yakın olması soğutma kuleleri ile emiş mesafelerinin yakın olması fan ve vantilatör sistemlerinde gres birikimi temizlik amaçlı bazı çözücülerin kullanımı, böcek ilaçları bunların arasında ilk akla gelenlerdir. Yukarıdaki aktivitelerden sonra bu kirleticiler uzun bir süre havada kalabilirler.
AMELİYATHANE KLİMA VE HAVALANDIRMA SİSTEMİ
Yukarıda belirtilen nedenlerden
dolayı hastane klima ve havalandırma sistemleri konfor klimasına
-nazaran daha zordur. Özellikle, birinci sınıf ortamlarda,
havanın sıcaklığı, nem oranı, taze hava oranı, partikül ve
mikro-organizma sayısı ve ayrıca ortam basıncının aynı anda ve
hassas bir şekilde kontrol edilmesi gerektiği için, bu
ortamların tasarımına daha dikkat edilmelidir. Ameliyathaneler
birinci sınıf ortamlar arasında özel bir yere sahiptir.
Ameliyathaneler, enfeksiyon riski yüksek olan ortam olarak
bilinmektedir. Bu nedenle, DIN 1946/4 standardında
ameliyathanelerin havalandırılması ile ilgli ayrı bir bölüm
düzenlenmiş ve bu konu detaylı olarak ele alınmıştır.
Ameliyathanelerde havanın sıcaklığı, nem oranı, taze hava oranı,
partikül ve mikroorganizma sayısı ve ortam basıncı sürekli
kontrol altına olmalıdır. Sistem durmadan sürekli tam yükte veya
istenilen koşullar bozulmadan düşük yükte 24 saat çalışmalıdır.
Burada ameliyathane havası ile ilgili kontrol edilmesi gereken
parametrelerin önemi hakkında kısaca bilgi vermekte fayda
vardır.
KLİMA SANTRALLERİNDE PCO UV YONTEMİ ILE HAVA DEZENFEKSİYONU
Uzun yıllardır biyolojik olarak su
arıtma sistemlerinde kullanılan UV ışın tekniği artık klima
sistemlerindeki resirküle edilen havanın biyolojik olarak
arındırılması maksatlı olarak da kullanılmaktadır. Özellikle dış
ortamlardan yalıtılmış binalarda taze hava ve egzoz havasının
klima sistemlerle sağlandığı ve iklimlendirildiği mahallerde
havanın sıcaklık ve nem olarak belli bir standartta tutulmasının
haricinde insan sağlığını tehdit eden maddelerden ve
mikroplardan da arındırılması gerekmektedir.
Tüm klima sistemlerinde standart olarak kullanılan ve belli
sınıfta olan filtrasyon sistemleri ortam havasındaki sadece kaba
toz ve partikülleri tutabilmektedir. Bunların haricinde havanın
içinde asılı olarak dolaşan ve normal filtrasyon sistemlerinde
tutulamayan ve normal şartlarda mikroskop altında görülebilen,
insan sağlığını da tehdit eden bakteri ve virüslerde sürekli
olarak ortam havasında resirküle etmekle birlikte HASTA BİNA
SENDROMU'na yol açmaktadırlar.
Bahsi geçen bakteri ve virüsler iç ortamda çalışan personel
üzerinde çeşitli sağlıkproblemlerine neden olabilmektedirler
(gözlerde yanma, grip, sürekli halsizlik ve baş ağrısı v.s). Bu
problemler birincil derecede insan sağlığını tehdit etmese de iç
ortamda çalışan personelde verim ve mesai kaybına yol
açmaktadır. İstisnai olsa da klima sistemlerindeki resirküle
eden havadan dolayı ciddi hastalıklara yakalanan insanlarda
kayıtlara geçmiştir.Klima sistemlerinden kaynaklanan tüm bu
olumsuzlukları engellemek için PCO UV ışınları ile biyolojik
hava temizliği yapılması gerekmektedir. PCO UV ışınları
biyolojik arıtma sağladığı gibi iç ortamda kötü kokulara neden
olan bakterileri de nötralize ettiği için daha ferah bir nefes
almanızı sağlayacaktır.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIR
Klima sistemlerinde uygulama
tekniği klima sistemlerinde bulunan ekipmanlar önce pas kireç
korozyonda arındırılarak sistem fosfatlama işlemine tabii
tutulur sistem yağ gres ve organik kirleticiler den arındırılır
sistemde bulunan mikroorganizmalar ozon gazı ve PAA ile
dezenfekte edildikten sonra Nötrleştirme işlemine tabi tutularak
gümüş katkılı sıvı metal ile özel ekipmanlarla kaplama işlemine
tutulur bu işlem ASİDİK BAZİK NÖTÖR PH aralıklarına dayanıklı
hale getirilir ikinci kaplama işlemi ise + _ sıcaklık
geriliminde etkilenmeyecek bir işlem uygulaması yapılarak yüzeye
parlaklık kazandırma işlemidir buda sistemde kirleticilerin
yapışmasını önleme amaçlıdır.
PCO UV ise hava içindeki bakteri ve virüslerin nötralize
edilmesi yönünde kullanılmaktadır. PCO UV lambaları, kullanmış
olduğumuz klima sisteminin hava üfleme hava emiş klima kanalları
klima santralleri yönüne takılarak iç ortama üflenen havanın pco
UV ışın perdesi içinden geçirilip bünyesinde barındırdığı
mantar, bakteri ve virüsleri etkisiz hale getirerek biyolojik
olarak arındırılmış havanın iç ortama verilmesini sağlar. Sistem
kurulumu oldukça basit olup herhangi bir bakım maliyeti de
gerektirmemektedir.
BAŞLICA KULLANIM ALANLARI:
Temel kullanım alanlarına baktığımızda iç hava kalitesinin
yüksek olması gereken noktaları görebilmekteyiz örneğin;
* Hastaneler
* Yoğun bakım odaları
* Ameliyathaneler
* Kapalı ofis ortamları
* Kreşler
Ülkemizde klima kullanımı arttıkça iç hava kalitesinin önemi her
geçen gün biraz daha artmakta ve bununla beraber iç hava
kalitesini geliştirme yönünde yardımcı ekipman kullanımı gün
geçtikçe artmaktadır. Bu ekipmanlar Türkiye’de yeni olsa da yurt
dışında neredeyse standart hale gelmiştir.
Uzun yıllardır biyolojik olarak su arıtma sistemlerinde
kullanılan PCO UV NANOSILVER ve SOL GEL ışın tekniği artık klima
sistemlerindeki resirküle edilen havanın biyolojik olarak
arındırılması maksatlı olarak da kullanılmaktadır. Özellikle dış
ortamlardan yalıtılmış binalarda taze hava ve egzoz havasının
klima sistemlerle sağlandığı ve iklimlendirildiği mahallerde
havanın sıcaklık ve nem olarak belli bir standartta tutulmasının
haricinde insan sağlığını tehdit eden maddelerden ve
mikroplardan da arındırılması gerekmektedir.
Tüm klima sistemlerinde standart olarak kullanılan ve belli
sınıfta olan filtrasyon sistemleri ortam havasındaki sadece kaba
toz ve partikülleri tutabilmektedir. Bunların haricinde havanın
içinde asılı olarak dolaşan ve normal filtrasyon sistemlerinde
tutulamayan ve normal şartlarda mikroskop altında görülebilen,
insan sağlığını da tehdit eden bakteri ve virüslerde sürekli
olarak ortam havasında resirküle etmekle birlikte HASTA BİNA
SENDROMU'na yol açmaktadırlar.
SONUÇ
Bu makalenin amacı daha fazla bir makina mühendisi gözü ile
yalnızca hastane klima ve havalandırma sisteminin önemi üzerine
durmak ve bu tip uygulamaların zorluğunu ve özel bilgilerin
istenilmesine anlatmaktır. Hastane klima ve havalandırma
sistemlerinin tasarımını, işletilmesini, montajını, bakımını
konfor uygulamalardan ayrmak gerekir. Konfor klimasının iyi
tasarlanmaması veya işletilmemesi, iş veriminin düşmesine ve
olası hastalıklara yol açmasına neden olabilir. Ancak hastane
klima ve havalandırmasındaki hatalar, geri dönüşü olmayan
durumlar ve riskler oluşturmaktadır. Hastane sistemlerinde beş
parametreyi (sıcaklık, nem oranı, taze hava oranı, partikül ve
mikro-organizma, hava basıncını) aynı anda kontrol altına tutmak
kolay olmadığı, gerek sistem tasarımı gerekse bakım ve işletme
sırasında ayrıca teknik bilgiler gerektiğini unutmamak gerekir.